Emniyet Stoğu
Beklenmedik talep artışı veya tedarik gecikmesine karşı tutulan ek stok.
Tanım
Formül: Z-skor × √(Tedarik Süresi) × Talep Standart Sapması. %95 servis seviyesi → Z=1.65. KOBİ’de basitçe günlük ortalama satışın 7-14 günü olarak alınır.
Neden önemli?
Emniyet stoğu, talebin beklenenden fazla gelmesi veya tedarikçinin gecikmesi durumunda satışın durmaması için minimum seviyenin üstünde tutulan tampondur. Ne kadar çok tutulursa stok maliyeti, ne kadar az tutulursa satış kaybı riski artar; doğru seviye bu iki maliyetin dengesidir.
Hesapta üç girdi vardır: tedarik süresi (sipariş verildikten kaç gün sonra mal gelir), talebin dalgalanması ve hedeflenen servis seviyesi. Tedarik süresi uzun ve talep düzensiz olan ürünlerde emniyet stoğu büyür; hızlı tedarik edilen, talebi düzenli ürünlerde küçülür.
Yeniden sipariş noktası, ortalama tedarik süresindeki tüketim ile emniyet stoğunun toplamıdır; stok bu noktaya düştüğünde sipariş açılır.
Uygulamada
KOBİ'lerde emniyet stoğu genellikle 'göz kararı' tutulur; satış hızı ürün bazında ölçüldüğünde çoğu işletmede birkaç ürünün gereksiz yüksek, asıl satanların ise düşük stoklandığı görülür.
Sık sorulanlar
Emniyet stoğu ile güvenlik stoğu aynı mı?
Evet. İkisi de İngilizcedeki safety stock kavramının karşılığıdır; beklenmedik talep artışına veya tedarikçinin gecikmesine karşı tutulan ek stoktur.
Emniyet stoğu nasıl hesaplanır? (örnek)
Basit yöntem: günlük ortalama satış × olası gecikme günü. Günde ortalama 20 adet satan ve tedarikçisi en fazla 5 gün gecikebilen bir ürün için emniyet stoğu 20 × 5 = 100 adettir. Satış dalgalıysa formüllü yöntem kullanılır: Z × talep standart sapması × √tedarik süresi.
Emniyet stoğu nasıl hesaplanır?
Basit yöntemde günlük ortalama satış ile tedarik süresindeki olası gecikme günü çarpılır. İstatistiksel yöntemde servis seviyesi katsayısı, talebin standart sapması ve tedarik süresinin karekökü çarpılır.
Emniyet stoğu ile minimum stok aynı mı?
Minimum stok, siparişin tetiklendiği seviyedir; emniyet stoğu ise o seviyenin altında kalan güvenlik tamponudur. Minimum stok = tedarik süresindeki tüketim + emniyet stoğu.
İlgili Terimler
OvoCRM ile stok & lojistik işlemleri
Emniyet Stoğu ve benzeri tüm KOBİ operasyonları tek platformda.
17 gün ücretsiz başla →KOBİ rehberini e-postanıza alın
Ayda 1–2 e-posta · vergi takvimi, KDV güncellemeleri, KOBİ verimliliği. Spam yok, ücretsiz, iki tıkla çıkarsınız.
Türk KOBİ'leri için CRM, e-Fatura ve ön muhasebe — tek panelde.