KOBİ terimleri sözlüğü.

Banka hesap hareketlerine yazılım üzerinden API ile erişim.

PSD2 (AB) ve BDDK (TR) düzenlemeleri ile başladı. Müşteri onayıyla yazılım banka hesabını okur — mutabakat otomatik. ING, Garanti, İş Bankası, Akbank tüm büyükler destekler.

İhracatta alıcı bankasının ihracatçıya verdiği ödeme garantisi.

Alıcı banka açar, ihracatçı banka onaylar. Mal sevkiyatı + belgeler banka kanalı → ödeme garantili. UCP 600 uluslararası standart. KOBİ için risk azaltma altın aracı.

Sabit kıymetlerin ekonomik ömürleri boyunca uğradığı değer kaybı.

VUK m.315-320 uyarınca 2 yöntem: Normal (eşit pay) ve Azalan Bakiyeler (oran %2 katı, max %50). 3+ yıl ekonomik ömürlü demirbaş/makine/taşıt amortismana tabi.

Demirbaş ve sabit varlıkların yıpranma payının yıllık olarak gider yazılması.

Bilgisayar 5 yıl, otomobil 5 yıl, bina 25 yıl. Yöntem: Normal (eşit) veya Hızlandırılmış. Gider yazılarak vergi matrahı düşer.

Mal ve Hizmet Alımlarına / Satışlarına İlişkin Bildirim Formu.

Aylık olarak belirlenen tutar üzerindeki alış ve satışların GİB'e bildirildiği form. BA (alış) ve BS (satış) ayrı verilir. Mal/hizmet alımı 5.000 ₺+ ise BA'ya, satışı 5.000 ₺+ ise BS'ye eklenir.

Banka hesap hareketleri ile sistemdeki muhasebe kayıtlarının eşleştirilmesi.

Aylık veya haftalık olarak yapılır. Banka ekstresi sisteme yüklenir, otomatik eşleşme + manuel kontrol. Tutarsızlık tespit edilirse araştırılır (kur farkı, komisyon, faiz).

Banka, sigorta ve aracı kurumların işlemleri üzerinden alınan vergi.

BSMV olarak da bilinir. Standart oran %5. Kredi faizleri, banka komisyonları ve sigorta primleri bu vergiye tabidir. KOBİ'lerin doğrudan ödediği bir vergi değildir, ama maliyetlerini etkiler.

Sabit giderleri karşılayan satış noktası — zarar etmeme sınırı.

Formül: Sabit Giderler / (Birim Satış − Birim Değişken Maliyet). Yeni iş + yeni ürün lansmanında kritik. OvoCRM ROI hesaplamasında da kullanılır.

Satışlardan satılan malın maliyetinin (SMM) düşülmesiyle elde edilen kâr.

Net Satışlar - Satılan Malın Maliyeti = Brüt Kâr. Marj analizinde temel ölçüt. Brüt Kâr Marjı = (Brüt Kâr / Net Satışlar) × 100.

Bir startup'ın aylık olarak harcadığı net para miktarı.

Gross Burn = Toplam aylık gider. Net Burn = Aylık gider - Aylık gelir. Runway = Mevcut sermaye / Net Burn = Kaç ay daha dayanırsın. SaaS startup'lar için kritik metrik.

Müşteri veya tedarikçi ile karşılıklı borç-alacak takibi.

Her firma için ayrı tutulan hesap. Müşteri faturası borç (size borçlu), tahsilat alacak (sizden alınan). Tedarikçi tam tersi. Bakiye = toplam borç − toplam alacak.

Müşteri/tedarikçinin borç ve alacaklarının kronolojik olarak izlendiği muhasebe kaydı.

Her müşteri için ayrı cari hesap kartı tutulur. Fatura kesildikçe borç (-), tahsilat yapıldıkça alacak (+) eklenir. Bakiye = borç - alacak. Vade takibi, yaşlandırma raporu cari hesap üzerinden yapılır.

Belirli bir dönemde yapılan toplam satış tutarı (KDV hariç veya dahil).

Yıllık ciro işletmenin büyüklük göstergesidir. Vergi mükellefiyet sınıfı (basit/gerçek usul), e-Fatura zorunluluğu (3M TL eşiği) ciroya göre belirlenir.

TTK kapsamında kıymetli evrak — ödeme garantisi.

Çek görüldüğünde ödenir, senet vadesinde ödenir. TTK'ya göre çek karşılıksız çıkarsa karşılıksız çek tutanağı tutulur. Senet protestodan sonra icraya verilir.

Sözleşme, fatura, çek, sözleşme gibi belgeler üzerinden alınan vergi.

Belgenin türüne göre nispi (%0.948 gibi) veya maktu (sabit TL) olarak uygulanır. Kira sözleşmesi, taahhütname, vekaletname, ihale dosyaları damga vergisine tabidir.

Tedarikçiye ortalama ödeme süresi (gün).

Hesap: (Borçlar / Yıllık Alım) × 365. KOBİ’de 30-60 gün hedef. DSO < DPO ise nakit pozitif (müşteriden erken alıyor, tedarikçiye geç ödüyor).

Müşterinin ortalama ödeme süresi (gün).

Hesap: (Alacaklar / Yıllık Satış) × 365. KOBİ’de 30-60 gün sağlıklı. 90+ = nakit akışı riski. Erken tahsilat iskontosu, otomatik hatırlatma, factoring DSO’yu kısaltır.

Faiz, vergi, amortisman ve itfa öncesi kâr.

Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, Amortization. Şirket faaliyet performansının vergisel ve finansal yapıdan bağımsız ölçümü. M&A + valuasyon + yatırımcı toplantılarında ana metrik.

Bankalar arası elektronik para transferi yöntemleri.

EFT: Aynı banka veya farklı banka, mesai saatleri içinde. Havale: Aynı banka, anlık. FAST: Aynı/farklı banka, 7/24, anlık. Vergi karşılığı = stopaj kesintisiz.

Belirli bir tarihte işletmenin sahip olduğu tüm varlıkların sayım ve değerlemesi.

Yıl sonu envanter zorunlu — fiziki sayım + mali değerleme. Mali tabloya yansır. Eksik veya fazlalık fire/spekülasyon olarak kaydedilir.

İlk giren ilk çıkar — stok maliyet hesaplama yöntemi.

Stoktan çıkan malın maliyeti, deponun en eski girişinin maliyetine eşittir. Enflasyon ortamında ağırlıklı ortalama veya son alıştan farklı sonuç verir.

Yıllık gelir/kurumlar vergisinin üç ayda bir peşin ödenen kısmı.

Q1, Q2, Q3 dönemleri için ayrı beyanname. Yıl sonu vergiden mahsup edilir. Eksik ödenirse faiz, fazla ödenirse iade.

Gerçek kişilerin gelirleri üzerinden alınan artan oranlı vergi.

2026 dilimleri: 110K %15, 230K %20, 870K %27, 3M %35, üstü %40. Şahıs şirketi sahipleri yıllık beyanname ile öder.

Vergi mükellefi olmayan kişiden alınan mal/hizmet karşılığı düzenlenen belge.

Stopaj oranları: %20 (serbest meslek), %10 (kira), %5 (özel hizmet), %2 (genel). Gider olarak kaydedilebilir, KDV hesaplanmaz ama stopaj sorumluluğu vardır.

International Bank Account Number — uluslararası banka hesap numarası.

TR'de 26 hanedir: TR + 24 hane. Her banka hesabı için benzersiz. EFT/Havale ödemelerinde kullanılır. KOBİ faturalarında müşteriye verilmelidir.

Satıştan elde edilen kârın yüzdesel oranı.

Brüt Kâr Marjı = (Brüt Kâr / Satış) × 100. Net Kâr Marjı = (Net Kâr / Satış) × 100. Sektöre göre değişir: e-ticaret %5-15, yazılım %20-40, lüks ürün %50+.

Brüt kâr (satış − COGS) ve net kâr (vergi sonrası) marjları.

Brüt marj = (Satış − COGS) / Satış. Net marj = Net kâr / Satış. KOBİ’de brüt %30+ sağlıklı, net %5-10 hedef. Sektör bazında değişir (perakende dar, hizmet geniş).

İşletmenin nakit ve nakit benzeri varlıklarını izlediği muhasebe hesabı.

Mali tabloda 'Dönen Varlıklar' altında. Nakit, çek alındısı, vadesiz mevduat dahil. Günlük kasa raporu, ay sonu sayım ve denetim için kritik.

Mal ve hizmetler üzerinden alınan dolaylı vergi.

Türkiye'de standart KDV oranı %20'dir. İndirimli oranlar: temel gıda %1, gıda/ilaç/kitap %8, sağlık/otel %10. Mükellef KDV'yi tahsil eder, indirim hakkını kullanır, GİB'e öder.

İndirilemeyen KDV'nin GİB'den geri alınması süreci.

İhracat, indirimli oranlı işlemler (KDV %1 tarım) ve istisna kapsamı satışlarda mükellef indirim hakkını kullanamadığı KDV'yi iade alabilir. Süreç 3-12 ay sürebilir.

Devlet garantili KOBİ kredisi sistemi.

Bankalardan KOBİ kredisi alırken teminat yetersizliğini KGF kapatır (%85 garanti). Faiz oranı düşer, geri ödeme uzar. Vergi/SGK borcu olmamalı.

İthalat ve banka kredilerinde uygulanan ek finansal yük.

İthal mal değeri üzerinden %6 oranında alınır (vadeli ithalatlarda). Bankaların verdiği krediler için de uygulanır. KKDF, KDV matrahına eklenir.

Tüzel kişilerin (LTD/AŞ) kazançları üzerinden alınan sabit oranlı vergi.

2026 standart oranı %25 (Banka/finans için %30). Yıllık beyanname Nisan ayında verilir. Geçici vergi 3 ayda bir ödenir.

Muhtasar + SGK Prim Hizmet Bildirgesinin Birleştirilmiş Hali.

Aylık 26'sına kadar verilir. İşveren tüm personel için ücret + stopaj + SGK primi bilgilerini tek beyannamede toplar. e-Beyanname üzerinden gönderilir.

Stopaj yoluyla kesilen vergilerin GİB'e beyanı.

Aylık veya 3 aylık verilir. Ücret, kira, serbest meslek ödemeleri için kesilen stopaj burada bildirilir. Mali müşavir hazırlar, MUHSGK (muhtasar + SGK) olarak birleştirilmiş şekli kullanılır.

Çiftçilerden zirai ürün alımında düzenlenen belge.

Stopaj oranları: %1 (büyükbaş hayvancılık), %2 (zirai ürün), %4 (orman/balıkçılık). e-Müstahsil olarak GİB'e elektronik gönderilir.

Belirli bir dönemde işletmeye giren ve çıkan paranın net hareketi.

Pozitif nakit akışı = sağlık göstergesi. Negatif = sermaye eksikliği, iflas riski. Kâr ≠ Nakit akışı — kârlı şirket nakit sıkıntısı çekebilir (vadeli satışlar yüzünden).

Hammadde alımından nakit girişine geçen toplam süre.

Formül: DIO + DSO − DPO. Negatif CCC = lider KOBİ (tedarikçiden önce müşteriden tahsilat). Mehmet’in karlılık sırrı — perakende devleri (Migros, BIM) negatif CCC ile büyür.

Tüm gider, vergi ve mali yükler düşüldükten sonra elde edilen nihai kâr.

Brüt Kâr - Faaliyet Giderleri - Faiz - Vergi = Net Kâr. İşletmenin gerçek kazancını gösterir, yatırımcı için en kritik metrik.

Stok hareketlerinin ağırlıklı ortalama birim maliyeti.

Her giriş işleminden sonra (toplam stok değeri / toplam stok adedi) yeniden hesaplanır. Türk muhasebe pratiğinde en sık kullanılan yöntemdir.

Lüks tüketim malları, akaryakıt, alkol, tütün ve binek otomobiller üzerinden alınan ek vergi.

KDV'den farklı olarak ÖTV indirilemez. Akaryakıt %0-25, otomobil motor hacmine göre %45-220, alkollü içecek miktar bazlı oranda uygulanır.

AB ödeme hizmetleri direktifi — açık bankacılığın hukuki temeli.

Payment Services Directive 2 — 2018’de yürürlüğe girdi. Banka API’lerini 3. taraflarla paylaşmayı zorunlu kıldı. Türkiye BDDK’nın açık bankacılık yönetmeliği bu direktifi referans alır.

Ödeme yapan tarafın, alıcıdan vergi keserek devlete aktardığı vergi mekanizması.

Gider Pusulası, SMM, Müstahsil ödemelerinde, kira ödemelerinde, danışmanlık ücretlerinde uygulanır. Oranlar %2, %5, %10, %20 — ödeme türüne göre değişir.

Merkez Bankası tarafından her iş günü 15:30'da yayınlanan döviz kuru.

Resmi muhasebe kayıtlarında ve dövizli fatura çevirimlerinde kullanılır. 3 tip: alış (TCMB satış), satış (TCMB alış), efektif. Hafta sonu ve resmi tatillerde son iş gününün kuru geçerlidir.

İhracatçı KOBİ’ler için devlet bankası — düşük faizli USD/EUR kredi.

İhracat hazırlık + sevk sonrası + yatırım + sigorta kredileri. Faiz LIBOR + 1-3 puan (TL kredilerden ~%15 puan daha avantajlı). İhracatçı belgesi gerek.

Bir borcun veya alacağın ödenmesi gereken son tarih.

Vade kapanışında ödeme yapılmazsa gecikme faizi işler. Vadeli satışta cari yaşlandırma analizi yapılır: 30, 60, 90 gün gecikme dilimlerine göre raporlanır.

Faturanın ödeneceği veya bir borcun ödeneceği son tarih.

Vade tarihinden geç ödemede gecikme faizi uygulanabilir. Standart KOBİ vadeleri 30, 45, 60, 90 gün. Vade takibi cari hesap üzerinden yapılır.

Vadesinde ödenmeyen alacaklar için uygulanan ceza faizi.

TC Merkez Bankası'nın belirlediği vade faiz oranı kullanılır (genellikle reeskont oranı + ek). 2026'da ortalama %25-35 aralığında. Faturada vade tarihi geçerse otomatik hesaplanır.

Bir şirketin ekonomik değerinin hesaplanması.

Yöntemler: DCF (gelecek nakit akışı), Karşılaştırılabilir Şirket (P/E, EV/EBITDA), Varlık Bazlı. Startup yatırım turlarında, satış/satınalmada kullanılır.

Mükellef tarafından fazla ödenmiş verginin geri alınması.

KDV iadesi en yaygın. Süreç 3-12 ay alabilir. Mali müşavir başvurusu, GİB inceleme, ödeme aşamaları.

Müşteri alacaklarının gecikme süresine göre dağılım analizi.

Vade geçmiş alacaklar 0-30, 31-60, 61-90, 90+ gün dilimlerine ayrılır. Tahsilat önceliği + ödeme planı + müşteri risk skoru bu rapora göre belirlenir.

Vergi mükellefi olmayan kişilere (B2C) düzenlenen elektronik fatura.

e-Fatura zorunluluğunda olanlar B2C satışlarında e-Arşiv kullanır. e-Fatura'dan farkı: GİB sistemi üzerinden değil, mükellefin sisteminden gönderilir. Yıllık raporlanır.

Personel maaş bordrolarının elektronik düzenlenmesi ve teslimi.

Pilot uygulama bazı sektörler için zorunlu (büyük firmalar). KOBİ'de yaygın değil ama gelecekte zorunlu olabilir. Personele e-posta/portal üzerinden teslim.

Yevmiye ve büyük defter kayıtlarının elektronik ortamda tutulması.

e-Fatura mükellefisi olan firmalar için 2014'ten itibaren e-Defter de zorunlu. Aylık veya 3 aylık dönemlerde GİB sistemine yüklenir. Mali müşavir ay sonu kapanışıyla beraber tutar.

GİB üzerinden elektronik formatta düzenlenen ve gönderilen fatura.

2014'ten beri kademeli yaygınlaşan zorunluluk. 3 milyon ₺ üzeri ciroya sahip mükellefler için zorunludur (2026). UBL-TR XML formatı kullanılır, mali mühürle imzalanır.

Gerçek kişiye özel elektronik imza — sözleşme, bankacılık, KEP gibi işlemler için.

Mali Mühür'den farklı olarak gerçek kişinin imzasını taşır. USB token veya .p12 dosya şeklinde. Noter, e-Devlet, sözleşme imzalama, KEP iletişimi için kullanılır.

Mal sevkiyatında düzenlenen elektronik irsaliye.

Fiziksel sevk irsaliyesinin elektronik versiyonu. Sevkiyat anında GİB sistemine gönderilir. 25 milyon ₺ üzeri ciro veya belirli sektörler için zorunlu.

İki firma arasındaki cari hesap bakiyelerinin elektronik olarak doğrulanması.

Klasik mutabakat mektubu yerine elektronik ortamda imzalanır. Her ay sonu veya çeyreklik olarak gönderilir. Bakiyeler tutarsa onay, tutmuyorsa fark araştırması yapılır.

Müstahsil makbuzunun elektronik versiyonu.

Çiftçilerden zirai ürün alımında elektronik düzenlenir. e-Fatura sistemiyle entegredir. Stopaj otomatik hesaplanır.

Zirai üreticiden alımlarda kesilen elektronik makbuz.

VUK Md. 235 kapsamında. Stopaj oranları %1 (zirai ürün), %2 (hayvansal), %4 (orman ürünleri). Çiftçi, balıkçı, hayvancı gibi vergiden muaf üreticilerden alım yaparken kesilir.

Serbest meslek erbabının düzenlediği elektronik makbuz.

Avukat, müşavir, doktor, mimar gibi serbest meslek erbabları kullanır. Stopaj otomatik hesaplanır, KDV ekli düzenlenir.

Serbest meslek erbabı için elektronik hizmet makbuzu.

Doktor, avukat, danışman, mühendis, mali müşavir gibi serbest meslek sahipleri kullanır. KDV %20 + Stopaj (%20) ödenir. Kazançlar geçici vergi + yıllık gelir vergisine tabi.

Yurt dışına e-ticaret yoluyla yapılan satışlar için kullanılan elektronik gümrük beyannamesi.

Posta veya hızlı kargo ile yurt dışına 5.000 USD'ye kadar olan satışlar ETGB ile beyan edilir. KDV iadesi alınabilir, gümrük süreci hızlanır.

Türkiye'nin vergi yönetim kurumu.

e-Fatura, e-Arşiv, BA/BS, KDV beyanı gibi tüm vergi belge ve süreçlerinin merkezi otoritesi. ivd.gib.gov.tr resmi adresidir.

Vergiden muaf esnaftan veya kişiden yapılan alımlar için kesilen elektronik belge.

VUK Md. 234. Stopaj oranları %2/%5/%10/%20 değişir. Örnek: vergiden muaf çiftçiden, kişiden tamir hizmeti aldığınızda kesersiniz. Karşı taraf vergi mükellefi değildir.

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) ilaç sahteciliğini önlemek için kurduğu izleme sistemi.

Her ilaç kutusuna karekod (Datamatrix) basılır. Üretici → toptancı → eczane → hasta zincirinde her aşamada karekod okutulur. Sahte ilaç, geri çağırma, soğuk zincir izleme için kullanılır.

Mal sevkiyatında düzenlenen, kim kime ne kadar ürün gönderdiğini gösteren belge.

e-Fatura mükellefi iseniz e-İrsaliye zorunlu. Sevkiyat öncesi 7 saat içinde GİB'e gönderilir. Aynı sevkiyatta birden fazla fatura olabilir. 30.000 TL altı için zorunlu değil ama düzenlenmesi önerilir.

Barkoddan farklı, kare formatta veri taşıyan iki boyutlu kod.

QR Code ile karıştırılır ama Datamatrix farklı bir standarttır. ITS, ürün takibi, mobil cihaz envanteri gibi yerlerde kullanılır. Bir karekod 2 KB'a kadar veri taşıyabilir.

Hukuki delil değeri taşıyan elektronik posta sistemi.

PTT KEP, TürkKEP, mTürk gibi yetkili KEP operatörleri var. Resmi tebligat + sözleşme imza + ihbarname için kullanılır. KOBİ’de yıllık 200-500 ₺. e-Fatura ile farklı.

GİB'in dağıttığı elektronik imza sertifikası.

.p12 formatında bir dosya. e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye gönderiminde XML imzalamak için kullanılır. Şifreli saklanması zorunludur (KVKK + VUK).

Tüzel kişilere özel dijital imza sertifikası — e-Fatura ve e-Belgelere kimlik kazandırır.

TÜBİTAK Kamu SM, E-Tugra, TürkTrust gibi yetkili sağlayıcılardan alınır. .p12 formatında dosyadır. e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye imzalama zorunludur. Yıllık ücret ~750-1000 TL.

e-Fatura standardı — XML tabanlı.

Universal Business Language'in Türkiye uyarlaması. OASIS standardına dayanır. e-Fatura yazılımları bu XML şemasını üretir, mali mühürle imzalar, GİB'e gönderir.

Türkiye'de e-Fatura formatı için kullanılan XML standardı (Universal Business Language - Turkey).

OASIS tarafından geliştirilen UBL 2.1 standardının Türkiye uyarlamasıdır. e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye dosyalarının yapısı UBL-TR XML şeması ile tanımlanır.

Operatörlerin tablet/dokunmatik ekrandan kullandığı MES arayüzü.

Operatör barkod okutur, üretim emrini görüntüler, başlat/durdur eder. Iskarta ve durma sebebi anında girilir. OEE bu verilerden hesaplanır.

Bir mamulün üretimi için gereken hammadde ve yarı mamul listesi.

Çok seviyeli (multi-level) BOM, yarı mamulün içindeki hammaddeleri de içerir. Üretim emri açıldığında hammadde rezerve edilir, MRP planlaması BOM'a göre yapılır.

Kurumsal kaynak planlama — finans, satış, satınalma, üretim tek platformda.

İşletmenin tüm kaynaklarını yönetir. KOBİ ERP'leri muhasebe + stok + satış odaklı. Tam ERP üretim/insan kaynakları/proje modülleri içerir.

Üretimin bir kısmının dış firmaya yaptırılması.

Hammadde mülkiyet sahibinde kalır, fason atölyeye sevk edilir, işlenmiş ürün geri gelir. Fason hak ediş ücreti ayrı işlenir.

Kalite yönetim sistemi için uluslararası standart.

İşletme süreçlerinin tutarlı + dokümantasyonlu + sürekli iyileştirilen şekilde yürütülmesi. KOBİ'ler için yıllık 50-100K TL danışmanlık + denetim, ama büyük kapı açar (ihale, kurumsal müşteri).

Sürekli iyileştirme felsefesi — küçük günlük iyileştirmelerin birikimi büyük dönüşüm yaratır.

Japon kökenli. Tüm çalışanların önerilerini değerlendiren sistem. Aylık 'Kaizen toplantıları' ile süreç iyileştirmeleri.

Görsel iş akışı yönetimi — Toyota Üretim Sistemi'nden.

Süreçler arasındaki iş aktarımını kartlarla görselleştirir. Yapılacak / Yapılıyor / Tamamlandı. CRM pipeline'da satış süreci için de kullanılır.

Üretim sürecinde malzeme akışını görsel kartlarla yöneten sistem.

Üretim sahasında hangi malzemenin ne zaman gerek duyulduğunu kartlarla bildirme. Pull system (çek sistemi) — ihtiyaç oldukça malzeme akar, push (it sistemi) yerine.

Makine ve operatör kapasitesinin sipariş yüküne göre planlanması.

İş merkezi bazında günlük kapasite × vardiya = yapılabilecek üretim. Sipariş yükü kapasiteyi aşarsa fason veya vardiya artışı önerilir.

Aynı koşullarda üretilmiş veya alınmış mal grubu.

Geri çağırma (recall) için kritik. Hammadde lot'u → mamul lot'u → müşteri sevkiyatı zinciri kaydedilir. Gıda, ilaç, otomotiv için zorunlu.

Atölye yürütme sistemi — üretim sürecinin canlı takibi.

Operatör başlat/durdur, ıskarta giriş, kalite kontrol, OEE — atölyenin gerçek zamanlı kontrol sistemi. ERP'nin altında çalışır.

Üretim sahasındaki operasyonları gerçek zamanlı yöneten yazılım sistemi.

ERP üretim modülüyle entegre çalışır. İş emri verme, makine takibi, kalite kontrol, OEE ölçümü, vardiya yönetimi. Atölyenin 'dijital ikizini' oluşturur.

Malzeme ihtiyaç planlama — BOM, stok ve sipariş üzerinden hammadde alımı hesaplama.

Satış siparişi + güvenlik stoğu − mevcut stok = hammadde ihtiyacı. Otomatik satınalma önerileri üretir. Üretim planının iskeletidir.

Üretim için gereken hammadde miktarını ve siparişini hesaplayan sistem.

BOM (reçete) + Sipariş + Stok = MRP hesabı. Hangi hammadde ne zaman gerek, hangi miktar sipariş edilmeli. Eski sistem MRP I, ileri sistem MRP II (kapasite + finansman dahil) = ERP'ye yakın.

Makine etkinliği — Erişilebilirlik × Performans × Kalite.

Üretim verimliliğinin altın metriği. %85+ dünya standardı, %60 ortalama imalatçı. Düşük OEE: makine duruşları, set-up uzunluğu, ıskarta. Vardiya/operatör/makine bazında ölçülür.

Bir makinenin verimlilik ölçütü — çalışma süresi × hız × kalite.

Formula: Availability × Performance × Quality. Dünya standardı %85, KOBİ'de %50-70 normal. Düşük OEE = arıza, hız kaybı veya hatalı ürün sorunu var.

Tekil ürün izlenebilirliği — her birim için benzersiz numara.

Beyaz eşya, elektronik, makine gibi sermaye malları için kullanılır. Garanti, servis ve satış sonrası kayıtlar seri numarasına bağlanır.

Tüm üretim katılımcılarının makine bakım sorumluluğunu paylaşma stratejisi.

Operatör kendi makinesinin temel bakımını yapar. Periyodik bakım + arıza önleme + sürekli iyileştirme. OEE ile entegre — TPM uygulayan şirketlerde OEE %85+ yaygın.

Bir ürünün hangi makinede, hangi operatörle, ne zaman üretileceğini tanımlayan emir.

Reçete (BOM) + planlama + iş emri. Atölyede 'şu işi yap' direktifi. MES sistemi sahaya iş emri kart olarak dağıtır, operatör başla/bitti işaretler.

Belirli adette mamul üretimi için açılan iş kaydı.

Müşteri siparişinden veya stok için manuel açılır. Hammadde rezervi, operasyon rotası, vardiya/operatör atanır. Tamamlandığında mamul stoğa girer.

İsraf kaynaklarını minimize ederek değer yaratımına odaklanan üretim felsefesi.

Toyota Üretim Sistemi (TPS) kökenli. 7 israf türü: Aşırı üretim, bekleme, taşıma, gereksiz işlem, stok, hareket, hata. Kaizen sürekli iyileştirme.

Stok kalemlerini ciroya göre A/B/C sınıflarına ayıran yönetim tekniği.

Pareto prensibi: %80 ciro %20 üründen gelir. A = %70-80 ciro yaratan 5-15 ürün (sıkı takip), B = %15-20 ciro (orta), C = %5-10 ciro (gevşek). Stok kontrolü, satınalma önceliği bu sıralamaya göre yapılır.

Stok ürünlerini cirosuna göre A (%70), B (%20), C (%10) gruplara ayırma.

%20 ürün cironun %80’ini yapar (Pareto 80/20). A grup günlük kontrol, C grup yıllık. Stok yönetim önceliği + sayım sıklığı + güvenlik stoğu farklı uygulanır.

Stok ürünlerini önem (A/B/C) + talep oynaklığı (X/Y/Z) matrisine yerleştirme.

AX = yüksek değer + stabil talep (sürekli stok). CZ = düşük değer + oynak talep (ihtiyaç oldukça al). 9-kategorili stok stratejisi. Pareto + Stokastik kontrolün birleşimi.

Banka hesap ekstresi ile sistemdeki kasa/banka kayıtlarının karşılaştırılması.

MT940/CAMT.053 dosya formatında banka extresi indirilir, sistemdeki kayıtlarla otomatik eşleştirilir. Eksik veya farklı kayıtlar manuel düzeltilir.

Ürün üzerine basılan, çubuk şeklinde okunan kimlik kodu.

Standart: EAN-13 (13 hane). Tek tıklama ürün tanıma + stok düşüşü + fiyat. KOBİ için barkod yönetimi: kendi iç barkod + üretici barkod ikisini eşleştirme. Barkod yazıcı 1-3 bin TL, taşınabilir tarayıcı 200-500 TL.

Optik okunabilir ürün tanımlayıcı.

EAN-13, Code-128, ITF-14 (kargo) gibi standartlar var. QR kodlar URL veya çok veri taşır. Mobil sayım, sevkiyat ve perakende için temel.

13 haneli uluslararası ürün barkod standardı.

GS1 organizasyonu tarafından dağıtılır. Pazaryeri ve perakende için ürün kimliği. EAN-8 küçük ürünler için (8 hane).

Stok değerleme yöntemleri — FIFO ilk giren ilk çıkar, LIFO son giren ilk çıkar.

Türkiye'de VUK 274 gereği genellikle FIFO veya Ağırlıklı Ortalama kullanılır. FIFO = First In First Out (son alımdan ilk satış kalanı), LIFO = Last In First Out (vergi avantajı için tercih edilir ama TR'de kısıtlı).

Stok minimumda tutarak ihtiyaç anında üretim/sevkiyat yapma stratejisi.

Toyota kökenli. Avantaj: sermaye bağı düşük, depo maliyeti az. Dezavantaj: Tedarik aksamasında üretim durur. Türkiye gibi belirsiz tedarik ortamlarında saf JIT zor.

Bayinin/mağazanın deposunda ama hâlâ size ait olan stok satışı.

Konsinye = 'sat sonra öde' modeli. Mal bayide ama sahip siz. Satıldığında müşterinin değil bayinin faturasında geçer. Stok takibi karmaşık — özel yazılım gerek.

Ürün tedarikçide kalır, sadece satıldıkça faturalanır.

Bayilik veya perakende ağında yaygın. Stok bayide görünür ama mülkiyeti tedarikçide. Satış olunca fatura kesilir + ödeme. Pazaryeri (Trendyol/Hepsiburada) bazı kategorilerde uygular.

Aynı ürünün farklı parti veya seri numaralarının ayrı izlenmesi.

İlaç (lot), elektronik (seri no), gıda (üretim batch) için zorunlu. Geri çağırma (recall) durumunda hangi müşteriye hangi lot gitti tespit edilir. Son kullanma tarihi takibi lot bazlı yapılır.

Ürün için minimum (sipariş tetikleyici) ve maksimum (depolama limiti) stok seviyeleri.

Min'in altına düşünce otomatik sipariş tetiklenir (veya sistem uyarı verir). Max aşılırsa depolama maliyeti artar, çürüme riski. Bu seviyeler ürünün satış hızı, tedarik süresi ve fire oranına göre belirlenir.

Depo içindeki raf/koridor/lokasyon bazlı stok takibi.

Büyük depolarda 'ürün hangi rafta?' sorusuna cevap verir. Pick-list optimizasyonu, FIFO uygulaması ve sayım hızı için kritik.

Radyo frekansı ile veri okuma teknolojisi — temas gerektirmez, toplu okuma yapar.

Etikete elektronik chip + anten. 10cm-10m mesafeden okunabilir. Barkoddan daha pahalı (etiket 0.10-1 USD) ama daha hızlı ve toplu okuma. Tekstil, otomotiv, lojistik yaygın.

Tedarik zinciri performans ölçüm çerçevesi.

Supply Chain Operations Reference — Plan, Source, Make, Deliver, Return süreçlerini standartlaştırır. KPI: teslimat zamanlaması, stok devir hızı, sipariş karşılama oranı. KOBİ’de basit haliyle stok modülünde uygulanır.

Tekil stok kodu — her ürün varyantı için benzersiz tanımlayıcı.

Kırmızı XL t-shirt ve Siyah M t-shirt ayrı SKU'dur. Stok takibi, raporlama, pazaryeri senkronizasyonu SKU bazında yapılır.

Bir dönemde satılan ürünlerin maliyeti — net kâr hesabının temel bileşeni.

SMM = Açılış Stoğu + Dönem Alımları - Kapanış Stoğu. Brüt Kâr = Satış - SMM. Stok değerleme yöntemine göre (FIFO/AOM) farklı çıkar.

Bir dönemde stoğun kaç kez yenilendiğini gösteren oran — etkin stok yönetimi göstergesi.

Formula: Yıllık SMM / Ortalama Stok = Devir Hızı. Yüksek değer = stok hızla tükeniyor (iyi). Düşük değer = stok bekliyor (kötü, sermaye bağlı). Sektöre göre 4-12 aralığı normal.

Yıllık satışın ortalama stoğa oranı — stok verimlilik göstergesi.

Hesap: Yıllık COGS / Ortalama Stok Değeri. KOBİ’de 4-12 arası sağlıklı. Düşük (<2) = ölü stok riski. Yüksek (>20) = stok yetmiyor olabilir.

Fiziksel stok ile sistemdeki stoğun karşılaştırılması.

Periyodik (yıl sonu) veya sürekli (bölgesel rotasyon) yapılır. Mobil sayım uygulamasıyla barkod okuturak hızlandırılır. Farklar düzeltme kaydı ile sistemdeki stoğa yazılır.

Hammadde tedarikten son müşteri teslimine kadar tüm akışın yönetimi.

Tedarikçi → Üretim → Depo → Dağıtım → Müşteri zinciri. Her halkanın optimize edilmesi gerekir. Disruption (Covid, savaş, doğal afet) yönetim zorluklarını artırdı.

Depolar arası stok hareketini kaydeden belge.

Çıkış deposundan azalır, varış deposunda artar. Aradaki süreçte 'yoldaki stok' kategorisinde tutulur. Şubeler arası operasyon için temel.

Depo yönetim sistemi — büyük depo operasyonlarını optimize eder.

Mal kabul, raf yerleştirme, sayım, sevkiyat — tüm depo akışı dijital. Barkod + RFID + el terminali kullanımı. Büyük depolar için verimlilik %30-50 artar.

Yıllık 3M-5M TL ciro arasında, hızlı büyüyen KOBİ segmenti.

Türkiye KOBİ ekosisteminin altın orta noktası — kayıt dışılıktan dijitalleşmeye geçiş aşaması. e-Fatura zorunluluğu girer, mali müşavir koordinasyonu kritik, ERP yatırım kararı için ideal nokta.

Yeni bir müşteri kazanmanın toplam maliyeti — pazarlama + satış harcamaları.

CAC = Pazarlama + Satış Bütçesi / Kazanılan Yeni Müşteri Sayısı. LTV/CAC oranı 3-5 ideal. SaaS şirketleri için kritik metrik.

Belirli bir dönemde kaybedilen müşteri oranı.

Aylık churn = (Ay başında müşteri - Ay sonunda müşteri) / Ay başında müşteri. SaaS için %1-3 normal, üstü kırmızı alarm. Sebep analizi şart: fiyat, ürün, müşteri hizmetleri, alternatifler.

Belirli dönemde kaybedilen müşteri yüzdesi.

Aylık churn = (kaybedilen müşteri / dönem başı müşteri) × 100. SaaS’ta < %5 aylık iyi, < %2 mükemmel. KOBİ B2B’de yıllık <%15 hedef. Churn nedenleri exit interview ile öğrenilir.

Aynı dönemde işletmeye katılan müşteri gruplarının zamanla davranışlarının takibi.

Ocak 2026'da kazanılan müşterilerin 12 ay sonra ne kadarı hâlâ aktif? Cohort tabloları SaaS şirketleri için churn ve LTV analizinde temel araç.

Bir aşamadan sonraki aşamaya geçişin yüzdesi.

Toplam Lead'den kaçının müşteri olduğunu ölçer. KOBİ B2B'de %10-25, B2C e-ticarette %1-3 normal. CRM'in temel performans göstergesi (KPI).

Müşteri ilişkileri yönetim sistemi.

Müşteri (firma + kişi), satış pipeline, teklif, sipariş, aktivite ve görev takibi. Müşterilerle iletişim geçmişi, satış fırsatı yönetimi.

Mevcut müşteriye yeni ürün satmak (cross) veya üst paket satmak (up).

Cross-sell: laptop alana çanta sat. Upsell: standart pakete sahip müşteriye premium pakete geçirt. Yeni müşteri kazanmaktan 7 kat ucuz, CRM segmentasyonuyla sistematik yapılır.

Satılan mal/hizmet karşılığı düzenlenen ticari belge.

VUK m.230-231 uyarınca. Düzenleme süresi: malın teslimi veya hizmet ifasından itibaren 7 gün. 3 milyon ₺+ ciroda e-Fatura zorunlu.

Mal sevkiyatında düzenlenen belge — VUK m.230.

Sevk edilen mal listesi + sevkiyat ve teslim adresi. Faturadan ayrı veya birlikte (irsaliyeli fatura). 25 milyon ₺+ ciroda e-İrsaliye zorunlu.

İşlerin aşamalar arasında görsel olarak izlendiği yönetim tekniği.

Japon kökenli (Toyota üretim sistemi). Kart + sütun + WIP limit ile çalışır. CRM'de fırsat pipeline, üretimde iş emri, yazılımda task tracking için kullanılır.

Bir işletmenin başarısını ölçen anahtar performans göstergesi.

Örnek KPI'lar: Aylık ciro, müşteri başına gelir (ARPU), churn rate, conversion rate, NPS. KOBİ için 5-7 KPI yeterli — fazla KPI dikkat dağıtır.

Henüz müşteri olmamış ama ilgi gösteren potansiyel kişi/firma.

Kaynaklar: web formu, Google Ads tıklama, fuar kartviziti, soğuk arama. Lead → Müşteri Adayı (Nitelendirilmiş) → Fırsat → Müşteri pipeline akışında ilerler. CRM'in temel taşı.

Henüz müşteri olmayan ama ilgi gösteren kişi/firma.

Web formu, fuar, soğuk arama yoluyla edinilir. Nitelendirme (qualification) sürecinden sonra fırsata (opportunity) dönüştürülür.

Email karşılığı sunulan ücretsiz değerli içerik — e-book, checklist, webinar.

Pazarlama hunisi başlangıcı. Müşteri e-posta verir, içerik alır. Sonraki aşamalarda nurturing (besleme) emaillerle satış hunisinde ilerletilir.

Bir müşterinin işletmeye ömür boyu sağladığı toplam gelir.

LTV = Ortalama Alım Tutarı × Yıllık Alım Sıklığı × Müşteri Sadakat Süresi. Yeni müşteri kazanma maliyeti (CAC) ile karşılaştırılır. LTV/CAC oranı > 3 olmalı.

Müşteri ömür boyu değeri / müşteri edinme maliyeti.

LTV = ortalama müşteri × kalış süresi. CAC = pazarlama + satış / yeni müşteri. LTV/CAC > 3 sağlıklı SaaS modeli. < 1 = zararlı, hızla düzelt. KOBİ’de pazarlama bütçe rehberi.

Tedarikçi performans değerlendirme sistemi.

Manufacturer Rating Assessment. Kalite, teslimat süresi, fiyat, esneklik 4 boyutta puan. Stratejik tedarikçi seçim + risk yönetim aracı. ISO 9001 zorunlu doküman.

Müşterilerin ortak özelliklere göre gruplara ayrılması — hedefli pazarlama için.

Demografik (yaş, cinsiyet), coğrafi (şehir), davranışsal (alım sıklığı), psikografik (ilgi alanları) segmentler. CRM segmentasyonu kişisel kampanya temeli.

Müşterinin ilk farkındalıktan satın almaya, kullanım ve sadakate kadar geçtiği tüm temas noktaları.

Aşamalar: Farkındalık → İlgi → Değerlendirme → Satın Alma → Kullanım → Sadakat. Her aşamada müşteri deneyimi ölçülür, iyileştirilir.

Müşteri sadakat ve memnuniyet ölçütü — 0-10 arası tek soru.

'OvoCRM'i bir arkadaşınıza tavsiye eder misiniz? (0-10)'. 9-10 = Promoter, 7-8 = Passive, 0-6 = Detractor. NPS = %Promoter - %Detractor. 50+ mükemmel, 0+ iyi, negatif sorun.

Müşterinin şirketi tavsiye etme olasılığı ölçüsü.

"0-10 arası, bizi arkadaşına tavsiye eder misin?" soru. Promotor (9-10) − Detractor (0-6) = NPS. KOBİ’de 30+ iyi, 50+ mükemmel. Müşteri sadakatinin altın metrik.

Müşterinin ilgiden satış kapanışına kadar geçtiği aşamaların görselleştirilmesi.

Kanban panosu olarak gösterilir. Tipik aşamalar: Ön Görüşme → Nitelendirme → Teklif → Müzakere → Kapanış. Her aşamanın olasılık yüzdesi olur. Toplam pipeline değeri = ağırlıklı tahmin.

Lead'den kapanışa satış sürecinin görselleştirilmesi.

Aşamalar: Yeni → Nitelendirildi → Teklif Gönderildi → Müzakere → Kazanıldı / Kaybedildi. Her aşamada beklenen değer ve kapanma oranı raporlanır.

Müşterinin teklifi kabul edip ürün/hizmet talep ettiği aşama.

Sipariş ile birlikte üretim emri, stok rezervi veya doğrudan sevkiyat tetiklenir. Sipariş kapandığında fatura ve irsaliye düzenlenir.

Toplam (TAM), Hedef (SAM), Erişebilir (SOM) pazar büyüklüğü ölçümleri.

Total Addressable Market / Serviceable Available Market / Serviceable Obtainable Market. Yatırımcı sunumları + iş planı + pazar stratejisi için temel framework.

Müşteriye sunulan fiyat ve ürün/hizmet detayı.

PDF olarak gönderilir. Kabul edilirse sipariş veya doğrudan faturaya dönüştürülür. Teklif geçerlilik süresi (örn. 30 gün) belirtilmelidir.

Bir veri/oturum kaydının geçerlilik süresi (saniye).

Çerez/JWT/cache TTL’leri. CRM’de: müşteri TTL = inactive olunca pasif yapma. Pipeline aşama TTL = belirli süre içinde ilerlemezse uyarı. Otomasyon kuralları için kritik.

Yurt dışına yapılan e-ticaret satışı.

ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) ile 5.000 USD'ye kadar pratik gönderim. Amazon Global, Etsy, eBay önemli kanallar. Multi-currency + uluslararası ödeme zorlukları.

Stok tutmadan satış yapma modeli — sipariş geldikçe tedarikçi direkt müşteriye gönderir.

Avantaj: Stok riski yok, düşük başlangıç sermayesi. Dezavantaj: Kâr marjı düşük (genelde %10-25), kalite kontrolü zayıf, tedarikçi bağımlılığı.

Satıcı stok tutmaz, sipariş alır + tedarikçi direkt müşteriye gönderir.

Düşük sermaye + düşük risk + düşük marjin model. Türkiye’de pazaryerinde ≤ %10 kâr marjı tipik. Hızlı kargo + stok güncelliği kritik problem. Yurt dışı drop-ship (AliExpress) için ETGB + gümrük.

Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret yapan işletmeleri kayıt sistemi.

Yıllık 30 milyon ₺+ ciro yapan e-ticaret işletmeleri zorunlu kayıt yaptırır. ETBİS rozet sitede gösterilebilir.

Yurtiçi, MNG, Aras, PTT gibi kargo firmalarıyla otomatik API bağlantısı.

Sipariş geldiğinde kargo barkodu otomatik üretilir, takip linki müşteriye iletilir. Manuel barkod yazma + form doldurma süreci ortadan kalkar.

E-ticaret veya pazaryeri siparişlerinin kargo şirketine otomatik aktarılması.

Yurtiçi, Aras, MNG, PTT, Sürat — her birinin API'si var. Sipariş geldiğinde sistem otomatik kargo etiketi PDF üretir, gönderi takip kodu döner. Manuel etiket hatasını sıfırlar.

Stoğu olmayan ürünün sehven satılması — pazaryeri SLA cezasına yol açar.

Sebep: stok 3 yerde (mağaza + Trendyol + Hepsiburada) ayrı tutuluyor, biri güncel değil. Çözüm: tek master stok, otomatik senkron. OvoCRM bunu çözer.

Pazaryerinin her satıştan kestiği yüzde ücret.

Trendyol: %8-22, Hepsiburada: %5-25, N11: %8-15 — kategoriye göre değişir. Ek olarak hizmet bedeli, kargo, iade işlem ücreti olabilir. Net kâr hesabında dahil edilmesi şart.

Pazaryerinin (Trendyol, Hepsiburada, vs.) satışlardan aldığı yüzde.

Kategoriye göre %5-20 arası değişir. Komisyon + KDV + kargo + iade gideri = net kâr hesabı. Çoklu pazaryerinde komisyon farkları kritik.

Üretici şirketin başka markayla satılan ürün versiyonu.

BIM market gibi perakende devleri private label ile %40-60 marjin yakalar. KOBİ üretici: ana sanayinin private label tedarikçisi olur. Marka itibarı yoktur ama satış garantili.

Müşterinin ürünü sepete ekleyip satın almadan sayfayı terk etmesi.

E-ticaret ortalama %70 abandoned cart oranı. Otomatik 'sepetinizdeki ürünler' email kampanyası ile %15-25 geri kazanım. CRM + e-ticaret entegrasyonu kritik.

Hizmet seviyesi anlaşması — taahhüt edilen yanıt/teslim süresi.

Saha servis için müşteriye taahhüt edilen müdahale süresi. Pazaryeri için kargoya verme süresi. SLA ihlali cezai şart veya puan düşüşü.

Hizmet seviyesi anlaşması — pazaryeri ve satıcı arasındaki performans taahhütleri.

Sipariş onaylama süresi, kargo teslim süresi, iade işlem süresi gibi metrikler. Aşılırsa pazaryeri ceza uygular (komisyon artışı, vitrinden düşürme). KOBİ için SLA takibi CRM içinden otomatik yapılır.

Perakendecilere veya ara satıcılara yapılan büyük hacimli satış.

B2B modelinde temel. Müşteri tipi: marketler, restoranlar, bayiler. Özel fiyat listeleri (her müşteri için ayrı), vade satış, çek/senet ödeme yaygın.

Veri sahibinin bilgilendirilerek özgür iradesi ile verdiği onay.

Önceden onay alınması zorunludur. Pasif onay (önceden işaretli kutu) geçersizdir. Reklam/pazarlama mesajları için açık rıza şarttır.

KVKK kapsamında kişiden alınan, belirli amaç için verilmiş onay.

Newsletter, pazarlama maili, özel kategori veri işleme gibi durumlar için zorunlu. Onay özgür, bilgilendirilmiş ve özel olmalı. Genel 'tüm verilerimi onaylıyorum' geçersiz — her amaç için ayrı onay.

Türkiye'de banka, ödeme kuruluşu ve finansal teknoloji düzenleyicisi.

iyzico, PayTR gibi ödeme sağlayıcıları BDDK lisanslıdır. Sanal POS, kredi kartı saklama gibi süreçler BDDK düzenlemelerine tabidir.

AB'nin veri koruma tüzüğü — KVKK'nın ana ilham kaynağı.

AB'de iş yapan veya AB vatandaşlarının verisini işleyen tüm şirketleri kapsar. Cezalar yıllık cironun %4'üne kadar.

Bilgi güvenliği yönetim sistemi için uluslararası standart.

Veri güvenliği prosedürleri + risk yönetimi + sürekli iyileştirme. KVKK uyumu için kanıtlayıcı belge. KOBİ için danışmanlık+denetim 30-80K TL/yıl, ama kurumsal müşteri kapılarını açar.

İki+ şirketin belirli bir proje için kurduğu ortaklık.

Sermaye, risk, kâr paylaşılır. Türkiye’de kamu ihale + altyapı + ihracat projelerinde yaygın. Sözleşmeyle çerçevelenir, vergi statüsü ayrı tüzel kişilik olarak değerlendirilir.

Ticari Elektronik İletiler Hakkında Kanun — pazarlama mail/SMS düzenlemesi.

İzin almadan pazarlama mesajı gönderme yasak. Mesajda 'tek tık abonelikten çık' bağlantısı zorunlu. İhlal cezası kişi başı 14.000-200.000 ₺.

Hukuki delil niteliğinde elektronik posta — yasal tebligat için kullanılır.

PTT KEP, TürkKEP, Mobikep gibi yetkili sağlayıcılardan alınır. KVKK başvuru, ihtarname, fesih bildirimi gibi yasal işlemlerde KEP'ten gönderilen mailler ıslak imzalı tebligat hükmündedir. Yıllık 200-500 TL.

Türkiye'nin kredi referans bürosu — bireyler ve şirketler için.

Findeks notu KKB tarafından hesaplanır. Ticari kredi ve faktoring işlemlerinde alıcı/satıcı KKB notu sorgulanır.

Resmi KOBİ statüsü için yıllık ciro + çalışan sayısı kriterleri.

Türkiye’de KOBİ = yıllık net satış ≤ 500M TL + çalışan ≤ 250. Mikro: ≤10 çalışan + ≤15M TL. Küçük: ≤50 + ≤100M TL. Orta: ≤250 + ≤500M TL. KOSGEB destekleri için resmi belge.

KOBİ statüsünü resmi olarak belgeleyen, KOSGEB destekleri için gerekli evrak.

kosgeb.gov.tr’e başvuru → mali tablo + SGK + vergi belge → 2 hafta içinde belge. 1 yıl geçerli, her yıl yenilenir. KOSGEB hibe + faizsiz kredi başvurusu için zorunlu.

Türkiye'nin kişisel veri koruma yasası — 6698 sayılı kanun.

GDPR'a benzer. Veri sorumlusu kayıt, açık rıza, veri silme/dışa aktarma talepleri, ihlal bildirimi. KVKK Kurumu (kvkk.gov.tr) denetim yapar. İhlal cezası 1 milyon ₺'ye kadar.

Kişisel veri toplarken müşteriye verilen, veri işleme detaylarını açıklayan resmi belge.

Veri sorumlusu kimlik, işlenen veri kategorileri, amaç, hukuki sebep, aktarım, saklama süresi, ilgili kişi hakları — hepsi bu metinde. Web siteler için footer'da zorunlu.

Kişisel Verileri Koruma Kanunu uygulamasını denetleyen kurum.

9 üyeli, Cumhurbaşkanlığı atamalı. Şikayet üzerine denetim, ihlal cezası verme yetkisi var. 2026 yıllık ortalama ceza tutarı 50K-2M ₺.

Merkezi Sicil Kayıt Sistemi — şirketlerin online resmi sicil sistemi.

Ticari sicil gazetesi + yetkili kişi + ortaklık yapısı + sermaye yapısı tek sistemde. mersis.gtb.gov.tr. Şirket bilgileri burada gösterilir. e-Belge gönderiminde MERSİS no kullanılır.

Sanayi işletmelerinin yoğunlaştığı, altyapı + servis sağlanan resmi bölge.

Türkiye’de 350+ OSB var. Vergi indirimi + arazi tahsisi + altyapı (yol, elektrik, su, gaz) + güvenlik. KOBİ’ler için yatırım teşvik primer kanal.

Kişilere pazarlama, kampanya, kutlama amaçlı gönderilen elektronik mesajlar (mail/SMS).

TEİ Kanunu (KEKK) — onay olmadan göndermek yasak. Mesajın altında 'tek tıkla aboneliği iptal' bağlantısı zorunlu. İhlal cezası kişi başı 14.000-200.000 ₺ aralığında.

Türkiye'de ticari hayatın temel düzenlemesini yapan kanun.

6102 sayılı TTK 2012'den yürürlükte. Şirket kurulumu, çek-senet, fatura, sözleşme, ticari işlemler — hepsi TTK kapsamında. Mali müşavirinizle ortak referans.

KVKK Kurumu'nun, kişisel veri işleyen kuruluşların kayıt olması gereken sicil.

Yıllık cirosu 100M TL üstü veya çalışan sayısı 50+ olan firmalar zorunlu. Hangi veri türleri işlendiği, saklama süreleri, transfer ülkeleri vs. kaydedilir. Online başvuru ~2 hafta sürer.

Veri sorumluları için KVKK’ya kayıt sistemi.

Yıllık ciro > 100M TL veya 50+ çalışan KOBİ’ler için zorunlu kayıt. Hangi kişisel veri işleniyor, hangi amaçla, kim ile paylaşılıyor — sisteme beyan. KVKK denetimi öncesi temel adım.

Şirket için 10 haneli, gerçek kişi için 11 haneli kimlik numarası.

VKN şirket ile vergi ofisi arasında ana kimlik. TCKN gerçek kişiler için. Cari hesap ekleme + e-Fatura + her resmi belgede yer alır. Geçerlilik kontrolü zorunlu.

Veri sorumlusu adına kişisel veri işleyen taraf.

Bulut sağlayıcılar, müşavirler, hosting firmaları veri işleyen konumundadır. Veri sorumlusu ile veri işleme sözleşmesi (DPA) imzalanır.

Kişisel veri işleme amaç ve araçlarını belirleyen gerçek/tüzel kişi.

VERBİS'e (Veri Sorumluları Sicili) kayıt zorunludur. KVKK kapsamında her şirket veri sorumlusudur.

Kişisel verilerin işleme amaçlarını belirleyen ve sistemi yöneten kişi/kuruluş.

KVKK gereği kişisel veri işleyen her şirket Veri Sorumlusu sıfatına haizdir. Veri Sahibi → Veri Sorumlusu → (gerektiğinde) Veri İşleyen zincirinde yasal sorumluluk taşır.

Türkiye'deki vergi mevzuatının temel kanunu — defter tutma, beyanname, e-Belge mevzuatı.

1949'da yürürlüğe girdi. Maddelerin çoğu güncellendi. e-Fatura için VUK 509, e-Defter için VUK 526 sıra no.lu tebliğler. Mükellef yükümlülükleri, defter saklama süresi (10 yıl) bu kanunda.

Sanayi Bakanlığı’nın makine/ekipman yatırımları için vergi muafiyeti belgesi.

yatirimadestek.gov.tr başvuru. KDV istisnası + gümrük muafiyeti + vergi indirimi + SGK işveren payı destek. KOBİ için 5-50M TL yatırımlarda anlamlı tasarruf.

2022'de kaldırılan eski vergi indirimi.

Eski sistemde medeni durum ve çocuk sayısına göre vergiden düşülürdü. 2022'den itibaren asgari ücrete kadar gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanır.

Personelin maaş, vergi, SGK kesintilerini gösteren aylık ödeme belgesi.

Brüt maaştan SGK işçi payı (%15), gelir vergisi, damga vergisi düşülür → net maaş. Bordro hem işveren hem işçi için yasal belgedir. e-Bordro pilot uygulaması bazı sektörlerde başladı.

Haftalık 45 saatlik çalışma süresinin üstündeki çalışma — ek ücret gerektirir.

Haftalık 45 saati aşan + saatlik %50 zam, gece çalışması + %50, hafta tatili + %100. Yıllık 270 saat üst limit. Bordro hesabında ayrıca eklenir.

SGK primi içinde ayrı tutulan, işsizlik ödenekleri için ayrılmış prim.

İşçi %1, işveren %2, devlet %1 = %4 toplam. İşten çıkışta belirli koşullarda işsizlik maaşı alınır. SGK işçi-işveren paylarının dışında ayrıca hesap edilir.

Bir personelin işverene aylık toplam maliyeti — brüt maaş + SGK işveren + diğer giderler.

Net maaş 17.000 ₺ ise işveren maliyeti yaklaşık 24-26.000 ₺ olur. SGK işveren payı, işsizlik sigortası, varsa yemek/yol ödemesi dahil. Personel maliyeti hesabı kritik — kâr marjını doğrudan etkiler.

1 yıldan fazla çalışan işçinin haksız fesih veya emeklilikte aldığı tazminat.

Her yıl için 30 günlük brüt ücret tutarındadır. Damga vergisi haricinde tüm vergilerden istisnadır. Tavanı (2026 için) yaklaşık 80.000 ₺.

Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerden alınan prim.

Tam SGK primi yerine kısmi prim alınır. Brüt kazancın yaklaşık %30'u — işçi/işveren payları farklı.

Türkiye'nin sosyal sigorta kurumu.

İşçi primi %14, işveren primi %20,5 (5510 sayılı kanun indirimli %15,5). Aylık SGK bildirgesi her ay 23'üne kadar verilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödenen prim — sağlık + emeklilik + kısa vadeli sigorta.

İşçi payı brüt maaşın %15'i, işveren payı %22.5 (toplam %37.5). İşçi maaşından kesilir + işveren maaşa ek ödeme yapar. Asgari ücret zammı her yıl SGK prim tabanını değiştirir.

Aylık net maaş hesaplama belgesi.

Brüt'ten SGK işçi (%14), işsizlik (%1), gelir vergisi (kademeli), damga vergisi (‰7,59) kesilerek net bulunur. AGİ 2022'den kaldırıldı.

İş Kanunu gereği her çalışana yıllık verilen ücretli izin hakkı.

1-5 yıl çalışan: 14 gün. 5-15 yıl: 20 gün. 15+ yıl: 26 gün. İzin paraya çevrilmez (ancak iş bitiminde devren ödenir). Bordroda izin defterinde kalan takibi yapılır.