FIFO / LIFO
Stok değerleme yöntemleri — FIFO ilk giren ilk çıkar, LIFO son giren ilk çıkar.
Tanım
Türkiye'de emtia maliyet bedeliyle değerlenir (VUK 274); uygulamada FIFO veya ağırlıklı ortalama kullanılır. FIFO = First In First Out (son alımdan ilk satış kalanı), LIFO = Last In First Out (vergi avantajı için tercih edilir ama TR'de kısıtlı).
Neden önemli?
FIFO ve LIFO, stoktan çıkan malın maliyetinin hangi alış partisinden hesaplanacağını belirleyen iki zıt varsayımdır. FIFO en eski partiyi önce tüketir, LIFO en yeni partiyi. Fiyatlar yükselirken FIFO daha düşük satılan mal maliyeti ve daha yüksek kâr, LIFO ise daha yüksek maliyet ve daha düşük kâr gösterir.
Türkiye vergi mevzuatında LIFO uygulanamaz; işletmeler FIFO veya ağırlıklı ortalama maliyet yöntemini kullanır. Uluslararası finansal raporlama standartları da LIFO'ya izin vermez; bu yüzden LIFO daha çok karşılaştırma ve ders kitabı kavramı olarak kalır.
Yöntem seçiminden bağımsız olarak, fiziksel depo düzeninde bozulabilir ürünler için her zaman ilk giren ilk çıkar uygulanmalıdır; muhasebe yöntemi ile raf yönetimi ayrı kararlardır.
Uygulamada
Yazılımda yöntem bir kez seçilir ve tüm ürünlere tutarlı uygulanır; yıl ortasında yöntem değiştirmek geçmiş raporları karşılaştırılamaz hâle getirir.
Sık sorulanlar
Türkiye'de LIFO kullanılabilir mi?
Vergi uygulamasında LIFO kullanılmaz; FIFO veya ağırlıklı ortalama maliyet kullanılır.
Ağırlıklı ortalama ne zaman tercih edilir?
Aynı ürünün sık ve farklı fiyatlarla alındığı, partilerin fiziksel olarak ayırt edilmediği durumlarda. Hesap basittir ve fiyat dalgalanmasını yumuşatır.
OvoCRM ile stok & lojistik işlemleri
FIFO / LIFO ve benzeri tüm KOBİ operasyonları tek platformda.
17 gün ücretsiz başla →KOBİ rehberini e-postanıza alın
Ayda 1–2 e-posta · vergi takvimi, KDV güncellemeleri, KOBİ verimliliği. Spam yok, ücretsiz, iki tıkla çıkarsınız.
Türk KOBİ'leri için CRM, e-Fatura ve ön muhasebe — tek panelde.