FIFO · (First In First Out)
İlk giren ilk çıkar — stok maliyet hesaplama yöntemi.
Tanım
Stoktan çıkan malın maliyeti, deponun en eski girişinin maliyetine eşittir. Enflasyon ortamında ağırlıklı ortalama veya son alıştan farklı sonuç verir.
Neden önemli?
FIFO'da stoktan çıkan her birimin maliyeti, depodaki en eski partinin alış maliyeti kabul edilir. Fiyatlar yükselirken satılan malın maliyeti eski (düşük) fiyattan hesaplanır; bu, dönem kârını ağırlıklı ortalamaya göre daha yüksek gösterir ve kalan stok güncel fiyata yakın değerlenir.
Yöntem seçimi yalnız muhasebe tercihi değildir: hangi partinin önce satıldığı bilgisi, son kullanma tarihi olan ürünlerde fiziksel raf düzenini de belirler. Gıda ve ilaçta 'ilk giren ilk çıkar' bir muhasebe varsayımı olmaktan çok bir depo kuralıdır.
Türkiye'de vergi mevzuatı stok değerlemede maliyet bedelini esas alır; uygulamada ağırlıklı ortalama ve FIFO kullanılır. Finansal raporlama standardı (TMS 2) LIFO yöntemine izin vermez.
Uygulamada
Yazılımda FIFO seçildiğinde her satış, hangi alış partisinden düşüldüğünü kayıt altına alır; parti bazlı kârlılık raporu ancak bu kayıtla mümkündür.
Sık sorulanlar
FIFO yöntemi örneği
1 Ocak'ta 100 adet 10 TL'den, 10 Ocak'ta 100 adet 12 TL'den alım yapıldı. 15 Ocak'ta 150 adet satıldı. FIFO'da satılan malın maliyeti önce eski partiden düşülür: 100 × 10 + 50 × 12 = 1.600 TL. Elde kalan 50 adet 12 TL'den 600 TL değerindedir. Ağırlıklı ortalamada ise birim maliyet 11 TL olur ve satılan malın maliyeti 1.650 TL çıkar.
FIFO ile ağırlıklı ortalama arasındaki fark nedir?
FIFO satılan malın maliyetini en eski alış fiyatından, ağırlıklı ortalama ise eldeki tüm partilerin ortalama maliyetinden hesaplar. Enflasyon dönemlerinde FIFO daha yüksek kâr ve daha güncel stok değeri verir.
Hangi yöntemi seçmeliyim?
Son kullanma tarihli veya partiye göre fiyatı değişen ürünlerde FIFO; homojen ve sık alınan ürünlerde ağırlıklı ortalama yaygındır. Seçilen yöntem tutarlı uygulanmalı, değişiklik mali müşavirle planlanmalıdır.
OvoCRM ile muhasebe & finans işlemleri
FIFO (First In First Out) ve benzeri tüm KOBİ operasyonları tek platformda.
17 gün ücretsiz başla →KOBİ rehberini e-postanıza alın
Ayda 1–2 e-posta · vergi takvimi, KDV güncellemeleri, KOBİ verimliliği. Spam yok, ücretsiz, iki tıkla çıkarsınız.
Türk KOBİ'leri için CRM, e-Fatura ve ön muhasebe — tek panelde.