TAM · TAM/SAM/SOM (Pazar Büyüklüğü)
Toplam (TAM), Hedef (SAM), Erişebilir (SOM) pazar büyüklüğü ölçümleri.
Tanım
Total Addressable Market / Serviceable Available Market / Serviceable Obtainable Market. Yatırımcı sunumları + iş planı + pazar stratejisi için temel framework.
Neden önemli?
TAM, SAM ve SOM bir ürünün pazar büyüklüğünü üç katmanda gösterir. TAM, ürünün çözdüğü ihtiyaç için o pazarda harcanan toplam paradır. SAM, bunun ürünün hedeflediği müşteri tipine, bölgeye ve dile uyan kısmıdır. SOM ise rekabet, satış kapasitesi ve bütçe dikkate alındığında belirli bir sürede gerçekten kazanılabilecek paydır.
Yatırımcı sunumlarında ve iş planlarında sık kullanılır; ancak asıl değeri iç kararlardadır. Hangi sektöre, hangi şehre ve hangi büyüklükteki işletmeye odaklanılacağı SAM hesabıyla netleşir, satış hedefi SOM ile gerçekçi hâle gelir.
En sık hata TAM'ı büyük göstermek için çok geniş tanımlamaktır. Güvenilir bir hesap, ulaşılabilir müşteri sayısından ve bugünkü müşterilerin gerçek ortalama harcamasından başlar; mevcut müşteri ve fırsat kayıtları bu ortalamanın kaynağıdır.
Sık sorulanlar
TAM, SAM ve SOM'un açılımı nedir?
TAM: Total Addressable Market (toplam erişilebilir pazar). SAM: Serviceable Available Market (hizmet verilebilir pazar). SOM: Serviceable Obtainable Market (gerçekçi olarak elde edilebilir pazar payı).
TAM SAM SOM örneği
Türkiye'de yazılım satan bir firma düşünelim: hedef sektördeki tüm işletmelerin yıllık yazılım harcaması TAM'dır. Firmanın ürününe uyan büyüklük ve bölgedeki işletmelerin harcaması SAM'dir. Satış ekibi ve bütçesiyle birkaç yılda kazanabileceği pay ise SOM'dur.
TAM SAM SOM nasıl hesaplanır?
Aşağıdan yukarı yöntemde hedef müşteri sayısı ortalama yıllık harcamayla çarpılır (ör. 5.000 uygun işletme × 12.000 TL = 60 milyon TL SAM). Yukarıdan aşağı yöntem sektör raporlarındaki toplam pazardan başlayıp oranlarla daraltır; aşağıdan yukarı hesap daha güvenilirdir.
OvoCRM ile satış & crm işlemleri
TAM/SAM/SOM (Pazar Büyüklüğü) ve benzeri tüm KOBİ operasyonları tek platformda.
17 gün ücretsiz başla →KOBİ rehberini e-postanıza alın
Ayda 1–2 e-posta · vergi takvimi, KDV güncellemeleri, KOBİ verimliliği. Spam yok, ücretsiz, iki tıkla çıkarsınız.
Türk KOBİ'leri için CRM, e-Fatura ve ön muhasebe — tek panelde.