Yurt dışına mal satan bir işletmeyseniz ve e-Fatura mükellefiyseniz, ihracat işlemlerinizi normal fatura yerine ihracat e-Faturası ile belgelemeniz gerekir. Bu rehberde ihracat e-Faturasının ne olduğunu, hangi alanlarla (GTIP, gümrük müdürlüğü, döviz, teslim şekli) düzenlendiğini ve OvoCRM üzerinden adım adım nasıl kesileceğini anlatıyoruz.

İhracat e-Faturası nedir?

İhracat e-Faturası, yurt dışındaki bir alıcıya yapılan mal satışında düzenlenen ve GİB’in “İHRACAT” senaryosu (profili) ile hazırlanan elektronik faturadır. e-Fatura mükellefleri, gümrükten çıkacak mal ihracatlarında bu faturayı elektronik ortamda düzenlemek zorundadır. Fatura, GİB üzerinden Gümrük ve Ticaret Bakanlığı alıcısına iletilir ve gümrük çıkış işlemleri bu fatura üzerinden yürür.

İhracat faturasının normal faturadan farkı

İhracat e-Faturasında normal (yurt içi) faturadan farklı olarak şu alanlar bulunur:

  • İHRACAT profili/senaryo — belge tipi özel olarak seçilir.
  • GTIP kodu — her mal kalemi için gümrük tarife istatistik pozisyonu.
  • Gümrük / çıkış müdürlüğü — malın çıkacağı gümrük idaresi.
  • Alıcı ülke, unvan ve adres — yurt dışı alıcı bilgileri.
  • Döviz ve kur — çoğunlukla USD/EUR; tutar döviz cinsinden, fatura günü TCMB kuruyla TL karşılığı.
  • Teslim şekli (Incoterms) — FOB, CIF, EXW gibi.
  • KDV istisnası — mal ihracatı KDV’den istisnadır (KDV Kanunu md. 11/12); faturada uygun istisna kodu seçilir.

Kimler ihracat e-Faturası düzenler?

e-Fatura uygulamasına dahil olan (e-Fatura mükellefi) ve yurt dışına mal satan işletmeler ihracat e-Faturası düzenler. e-Fatura mükellefi değilseniz ihracat işleminiz genellikle kağıt/e-Arşiv üzerinden yürür; ancak mükellefiyet eşikleri her yıl değişebildiği için güncel durumu e-Fatura mükellefiyetinizi ve mali müşavirinizi kontrol ederek netleştirin. Nihai tüketiciye yurt içi satışta ise e-Arşiv fatura kesilir.

İhracat e-Faturası nasıl kesilir? (Adım adım)

  1. Yurt dışı alıcıyı seçin. Alıcı ülkesi ve adresini girin; alıcı GİB’de ihracat için “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı” olarak yönlenir.
  2. Belge tipini İHRACAT seçin. Sistem ihracat profiline uygun alanları açar.
  3. Kalemleri ve GTIP kodlarını girin. Her ürün için GTIP kodu ve miktar/birim yazılır (OvoCRM’de GTIP ürün kartında saklanır, faturaya otomatik gelir).
  4. Dövizi ve kuru belirleyin. Tutarı döviz cinsinden girin; fatura tarihine göre TCMB kuru otomatik uygulanır, TL karşılığı hesaplanır.
  5. Gümrük müdürlüğü ve teslim şeklini seçin. Çıkış gümrüğü ve Incoterms bilgisini işleyin.
  6. KDV istisna kodunu seçin. Mal ihracatında KDV istisnası uygulanır; sistem istisna gerekçe kodunu belgeye ekler.
  7. Gönderin. Fatura GİB’e iletilir; gümrük çıkış işlemlerinde beyanname ile eşleşir.

OvoCRM bu adımların tamamını tek ekranda yürütür ve UBL-TR standardına uygun XML’i otomatik oluşturur — arka planda GİB onaylı özel entegratör altyapısı çalışır. Ayrıntı: e-Fatura modülü.

Mikro ihracat ve ETGB

Posta veya hızlı kargo yoluyla yapılan düşük tutarlı/ağırlıklı gönderiler mikro ihracatsayılır ve ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) ile beyan edilir. Bu durumda da satışın faturalandırılması gerekir; e-ihracat/pazaryeri satışlarında süreç için yurt dışı e-ticaret rehberimize bakabilirsiniz. Güncel tutar/ağırlık eşikleri için gümrük mevzuatını ve müşavirinizi teyit edin.

Dikkat edilmesi gereken 5 nokta

  • Kur, fatura tarihine ait olmalı. Yanlış gün kuru, TL matrahını ve KDV iadesini etkiler.
  • GTIP kodu doğru olmalı. Hatalı GTIP gümrükte ve KDV iadesinde sorun çıkarır.
  • Teslim şekli (Incoterms) net olmalı. Navlun/sigortanın kime ait olduğunu belirler.
  • KDV iadesiyle bağlantı. İhracat faturaları KDV iadesi sürecinin dayanağıdır; bkz. ihracat KDV iadesi süreci.
  • Belge–beyanname eşleşmesi. Fatura ile gümrük çıkış beyannamesinin (GÇB) tutarlı olması gerekir.

Sık sorulan sorular

İhracat faturasında KDV var mı?

Mal ihracatı KDV’den istisnadır (KDV Kanunu md. 11/12). Faturada KDV hesaplanmaz; bunun yerine uygun istisna kodu seçilir ve ilgili dönem beyannamesinde istisna olarak gösterilir.

İhracat e-Faturasını hangi dövizle keserim?

Genellikle USD veya EUR. Tutarı döviz cinsinden girersiniz; sistem fatura tarihindeki TCMB kuruyla TL karşılığını otomatik hesaplar (çapraz kur gerekiyorsa o da uygulanır).

e-Fatura mükellefi değilim, ihracat faturasını nasıl keserim?

e-Fatura mükellefi değilseniz süreç kağıt/e-Arşiv üzerinden yürüyebilir. Mükellefiyet eşikleri her yıl güncellendiği için durumunuzu mali müşavirinizle netleştirin.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; ihracat ve KDV mevzuatı değişebilir. Kesin uygulama için mali müşavirinize danışın. İhracat e-Faturanızı tek ekrandan kesmek için OvoCRM e-Fatura modülünü 17 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.